Tính khí thất thường là một biểu hiện khá bình thường
ở trẻ em, nhưng đôi khi sự thất thường ấy lại là nguyên nhân khiến bầu
không khí gia đình thêm căng thẳng. Liệu đứa trẻ ấy có hư và cha mẹ
chúng nên làm gì?
Tính cách thất thường được biểu hiện khác nhau ở tùy từng trẻ,
nhưng thường có ở những trẻ cá tính mạnh, không quá nghịch ngợm hoặc hỗn
lão, nhưng luôn muốn thể hiện cái tôi lớn hơn những gì được người lớn
dạy bảo.
Cảm xúc của chúng thay đổi rất nhanh và hành vi thường không
thể dự đoán được khiến cha mẹ không biết cư xử sao cho phù hợp với sự
thay đổi chóng vánh ấy. Điều này càng làm trẻ dễ cáu gắt vì không được
hành động đúng ý của mình, còn cha mẹ thì than trời: “con tôi khó tính
quá, kiểu này nó không thích, kiểu khác nó cũng không ưng” hoặc “nó cứ
thay đổi xoành xoạch làm tôi và chồng tôi chiều ý nó cũng chóng cả mặt”.
Con tính khí thất thường – cha mẹ phải làm sao?
Tuy nhiên, điều gì cũng có nguyên do của nó, và con bạn bỗng dưng thay đổi tâm tính cũng không phải là ngoại lệ.
Trong
cuộc sống gia đình, cha mẹ thường đề ra các nguyên tắc mà họ cho là
chuẩn mực và áp con cái phải thực hiện theo. Tuy nhiên, không phải
nguyên tắc nào của họ cũng phù hợp với tính cách và suy nghĩ của con
cái. Và với những đứa trẻ cá tính mạnh, có suy nghĩ và hành vi luôn muốn
vượt ra ngoài khuôn khổ thì chúng rất dễ phản ứng lại với các chuẩn mực
ấy, khiến cha mẹ thấy con cái đang ngoan ngoãn nghe lời bỗng dưng khác
hẳn và thắc mắc về sự thay đổi đột ngột đó.
Hơn nữa, những thay
đổi khác biệt trong gia đình hoặc xã hội cũng khiến trẻ nhạy cảm và có
hành vi giống như một sự “phản kháng”. Nhà mới có thêm em bé, đứa trẻ
hẳn sẽ thấy mình không được chăm chút như trước nữa, cảm giác “bị ra
rìa” làm trẻ tủi thân và dễ cáu gắt. Hoặc cùng là con, nhưng cách đối xử
của cha mẹ thiếu công bằng giữa con cả và con hai (con út) cũng làm trẻ
thêm nhạy cảm và dễ thay đổi thái độ, tâm lý.
Ngoài ra, có thể
chuyện ở trường, ở lớp, chuyện bạn bè…có điều không suôn sẻ hoặc khúc
mắc cũng khiến trẻ buồn vui lẫn lộn, dễ cáu bẳn với cha mẹ và những
người xung quanh.
Là một người mẹ, người cha, bạn hãy:
Quan sát và tìm nguyên nhân
Nhiều
trẻ tới bữa ăn thì vùng vằng gắt gỏng, có trẻ lại nhất quyết không chịu
làm theo ý bố mẹ, hoặc cáu bẳn khi tiếp xúc với người khác ngoài bố
mẹ…Bạn hãy quan sát tỉ mỉ và để ý từng cử chỉ nhỏ của trẻ. Tính khí thất
thường cũng là một dấu hiệu của trạng thái trầm cảm và các bệnh liên
quan tới tâm lý. Với sự nhạy cảm của một người mẹ và sự kĩ lưỡng trong
quan sát từng biểu hiện của trẻ, bạn sẽ nhanh chóng tìm ra nguyên nhân
và giải pháp tốt nhất để con trở lại trạng thái tâm lý bình thường và
khỏe mạnh.
Tuy nhiên, nếu chỉ do những nguyên nhân sinh hoạt và
bạn đã mềm mỏng mà trẻ vẫn có biểu hiện cũ thì hãy nghiêm khắc và giải
thích cho con hiểu tại sao con cần phải thay đổi điều không tốt đó.
Cho con nghỉ ngơi và dinh dưỡng hợp lý
Đôi
khi việc bắt con học quá mức cũng khiến trẻ quá áp lực và sinh ra cáu
gắt thất thường. Bạn hãy xem lại thời khóa biểu và thời gian biểu của
trẻ, sắp xếp sao cho khoa học nhất. Dù việc học trên lớp và học kĩ năng
ngoại khóa là rất cần thiết, nhưng con bạn vẫn chỉ là một đứa trẻ - nó
vẫn cần vui chơi và hoạt động thoải mái, do vậy bạn không nên tạo áp lực
học quá lớn cho con cái.
Hơn nữa, bạn cũng cần cân bằng lại
chế độ dinh dưỡng với các món ăn giàu protein, chất xơ và vitamin, thêm
vào thực đơn hàng ngày các món con bạn yêu thích, chắc chắn không đứa
trẻ nào lại nỡ chối từ và cảm giác buồn bực trước đó của trẻ sẽ tự tan
biến.
Gần gũi với con
Không
cha mẹ nào không yêu thương con cái của mình, nhưng không phải ai cũng
có thể trở về nhà sau một ngày làm việc căng thẳng và nằm bò ra sàn chơi
đùa hoặc trò chuyện với con về những điều diễn ra trong ngày của trẻ.
Tuy nhiên, lúc này bạn cần thay đổi thói quen ấy.
Bạn hãy nói chuyện với con nhiều hơn, bất cứ khi nào con cần
nói chuyện hoặc đang ở cùng phòng với bạn. Nhưng nếu con không muốn trả
lời hoặc nói về vấn đề đó, bạn hãy thử nói về mối quan tâm của mình và
gợi ý để con cởi mở, điều này chứng tỏ bạn luôn sẵn lòng với bất cứ chia
sẻ nào của con và con cái sẽ cảm nhận thấy mình có vị trí quan trọng
với bố mẹ.
Hơn nữa, bạn không nên luôn hà khắc với con, khiến trẻ
luôn có tâm lý sợ hãi, không thoải mái và dễ cáu gắt. Cha mẹ hãy như
những người bạn lớn của con, định hướng những điều đúng đắn, cho con
được nói, được suy nghĩ để trẻ có cảm giác được là mình khi thích nghi
với một điều mới.
Khuyến khích trẻ giao lưu với bạn bè
Cha
mẹ luôn chăm lo cho con cái – đó là điều dễ hiểu, nhưng có những điều
trẻ cảm nhận “bố mẹ làm sao hiểu được, nói với bạn còn dễ được đồng cảm
hơn” – bạn hãy coi đó là lẽ dĩ nhiên và khuyến khích con giao lưu nhiều
hơn với bạn bè, những người bạn tốt sẽ giúp con học thêm nhiều điều bằng
sự thích thú và nể phục, hơn là bạn kè kè ngày đêm và giáo điều con
phải làm điều này điều kia.
Tuy nhiên, nếu con dần theo bạn bè
những điều lệch chuẩn, bạn cần phân tích cho con hiểu và không nên chỉ
trích quá lời. Một đứa trẻ cá tính mạnh càng dễ nổi cáu khi bị bố mẹ chỉ
trích quá nhiều và thiếu rành rọt, nhất là trước mặt bạn bè chúng.
Giáo
dục những đứa trẻ cá tính mạnh với bản tính thất thường khó đoán là
điều chẳng khi nào dễ với bất cứ ông bố bà mẹ nào. Quan trọng là bạn cần
yêu thương, chăm lo con đúng cách để con cái nhận ra: mình cần thay
đổi.
Theo Kidst