Dầu ăn (bao gồm dầu thực vật hoặc dầu
cá) được xếp vào nhóm thực phẩm cung cấp chất béo (cùng những sản phẩm
khác như mỡ, bơ …). Đây là nhóm chất dinh dưỡng rất quan trọng, đóng vai
trò chính trong cung cấp năng lượng cho trẻ, giúp hình thành mô mỡ có
chức năng điều hòa thân nhiệt, cung cấp chất béo giúp cho quá trình hấp
thu các vitamin quan trọng trong cơ thể. Chính vì vậy, không nên bỏ sót
chất dinh dưỡng quý giá này trong khẩu phần ăn của trẻ.
Khi nào sử dụng dầu ăn cho trẻ?
Trong 6 tháng đầu, thức ăn chủ yếu của trẻ là sữa mẹ vì trong sữa mẹ
có rất nhiều chất béo, đủ cho trẻ phát triển nên hầu như phụ huynh không
cần bổ sung dầu ăn cho trẻ trong giai đoạn này, ngoại trừ một số trường
hợp đặc biệt.
|
Phụ huynh cần chú ý loại dầu và thức ăn cung cấp cho trẻ có đa dạng
|
Sau 6 tháng, trẻ bắt đầu bước vào tuổi ăn dặm với thức ăn đặc hơn sữa
(bột, cháo, cơm…). Lúc này, khi chế biến thức ăn cho bé, cần đảm bảo
phần ăn của bé đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng quan trọng (bột đường, béo,
đạm, chất xơ- vitamin). Vì vậy, dầu ăn bắt đầu được sử dụng thường xuyên
từ độ tuổi này trở đi.
Bao nhiêu là đủ?
Dưới 2 tuổi là giai đoạn trẻ cần rất nhiều chất dinh dưỡng, năng
lượng để phát triển và hoàn thiện các cơ quan trong cơ thể. Bên cạnh đó,
trong giai đoạn này tốc độ phát triển thể chất của bé rất cao, có thể
thấy trẻ lớn nhanh từng ngày, nên lượng chất béo trong khẩu phần chiếm
tỉ lệ khá nhiều, tùy theo độ tuổi có thể lên đến 30% khẩu phần hoặc
nhiều hơn. Thức ăn của trẻ trong giai đoạn này chủ yếu là những món ăn
lỏng, chưa có các món xào, rán. Vì vậy, trong 1 bát bột hoặc cháo, súp
của trẻ cần khoảng 10ml dầu ăn.
Sau 2 tuổi, tốc độ phát triển của trẻ bắt đầu chậm lại. Phần lớn trẻ
đã mọc đủ răng phục vụ tốt cho việc nhai thức ăn đặc. Lúc này, trẻ có
thể ăn chung thức ăn với người lớn nhưng được làm mềm và xé nhỏ hơn.
Thức ăn của trẻ thường phong phú và có nhiều sự lựa chọn hơn. Vì vậy,
lượng dầu ăn trong khẩu phần của trẻ sẽ tăng giảm tùy thuộc cách thức
chế biến món ăn, sở thích ăn uống và thể trạng của bé chứ không cứng
nhắc như trước 2 tuổi. Ví dụ, nếu thấy trẻ hơi gầy, thiếu cân hay suy
dinh dưỡng, có thể bổ sung thêm chất béo trong khẩu phần bằng các món
xào rán, những món ăn mà bé thích. Ngược lại, nếu bé đã mập mạp, cần
giảm chất dầu mỡ trong thức ăn của trẻ.
Lưu ý khi sử dụng dầu ăn cho trẻ
Khi muốn sử dụng thực phẩm cung cấp chất béo cho bé, phụ huynh cần
chú ý loại dầu và thức ăn cung cấp cho trẻ có đa dạng, giúp ích cho quá
trình phát triển của trẻ hay không. Vì mỗi loại dầu ăn đều có ưu điểm
riêng như dầu cá và những loại dầu từ hạt như dầu cải, dầu vừng, dầu
nành, dầu hướng dương… rất giàu omega 3, tiền chất của DHA, chất đóng
vai trò quan trọng cho sự phát triển của não bộ, võng mạc và hệ miễn
dịch; các loại dầu từ quả như dầu olive, dầu cọ, dầu bắp… giàu omega 6,
tiền chất của ARA, có vai trò làm tăng phản ứng viêm, bảo vệ cơ thể; dầu
gấc rất giàu beta carotene, tiền chất của vitamin A.
Vì vậy, nên dùng xen kẽ các loại dầu ăn để cung cấp đa dạng dưỡng
chất cho trẻ. Hạn chế sử dụng một loại dầu trong suốt thời gian dài dễ
gây nên hiện tượng vừa thừa vừa thiếu chất.
Dầu ăn nhạy cảm với nhiệt độ, ánh sáng và ôxy, vì vậy, nên để dầu ăn ở
nơi thoáng, mát, khô, chỉ nên đem chai dầu ra khỏi nơi bảo quản trong
thời gian ngắn cần sử dụng. Riêng dầu thực vật có chứa nhiều acid béo
bão hòa như dầu dừa, dầu cọ... có thể để ở nhiệt độ phòng.
BS. Quang Mai