Ở nước ta hiện nay, bên cạnh tình trạng thiếu hụt các vi chất dinh dưỡng như vitamin A, sắt, iod... thì thiếu kẽm
cũng đang là vấn đề có ý nghĩa sức khỏe cộng đồng. Theo công bố mới
nhất của Viện Dinh dưỡng Quốc gia (2015), tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị thiếu
kẽm
là 69,4%, ở các tỉnh miền núi là 80,8%. Kẽm có vai trò quan trọng đối
với cơ thể, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Kẽm tham gia vào thành phần của trên 300
enzym của cơ thể, là chất xúc tác không thể thiếu trong tổng hợp DNA,
RNA và phân chia tế bào. Thiếu kẽm, sự phân chia tế bào sẽ khó xảy ra
bình thường, ảnh hưởng tới sự tăng trưởng, gây ra suy dinh dưỡng thấp
còi.
Bổ sung thực phẩm giàu kẽm giúp phát triển hệ miễn dịch ở trẻ.
Bên cạnh đó, kẽm còn giúp duy trì và bảo vệ các tế bào vị giác và
khứu giác. Thiếu kẽm, sự chuyển hóa của các tế bào vị giác bị ảnh hưởng,
gây biếng ăn do rối loạn vị giác. Đối với miễn dịch, kẽm giúp phát
triển và duy trì hoạt động hiệu quả của hệ thống miễn dịch, cần thiết
cho việc bảo vệ cơ thể trước bệnh tật, làm vết thương mau lành. Hiện
tượng hoạt hóa đại thực bào và hiện tượng thực bào bị suy giảm cũng được
nhận thấy ở cả súc vật thí nghiệm và trẻ em bị thiếu kẽm. Do đó, thiếu
kẽm làm tổn thương chức năng miễn dịch, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh
nhiễm khuẩn, từ đó làm giảm tăng trưởng, phát triển của trẻ, làm tăng
nguy cơ bị SDD và tử vong ở trẻ. Một nghiên cứu tại Mỹ cho thấy, bổ sung
kẽm giúp làm giảm 18% trường hợp tiêu chảy, 41% trường hợp viêm phổi và
làm giảm tỷ lệ tử vong trên 50%...
Đối với trẻ nhỏ, dấu hiệu thiếu kẽm thường thấy là ăn không ngon,
chán ăn, vị giác bất thường, rụng tóc, tiêu chảy kéo dài, thương tổn ở
da và mắt, chậm lớn, cơ quan sinh dục chậm trưởng thành.
Nhu cầu kẽm ở trẻ dưới 1 tuổi vào khoảng 5mg/ngày, ở trẻ 1-10 tuổi
khoảng 10mg/ngày, thanh thiếu niên và người trưởng thành khoảng
15mg/ngày đối với nam và 12mg/ngày đối với nữ. Thức ăn nhiều kẽm là tôm
đồng, lươn, hàu, sò, gan lợn, sữa, thịt bò, lòng đỏ trứng, cá, đậu nành,
các hạt có dầu (hạnh nhân, hạt điều, lạc...), giá đỗ cũng giàu kẽm và
dễ hấp thu. Với trẻ nhũ nhi, để có đủ kẽm, nên cố gắng cho bú sữa mẹ vì
kẽm trong sữa mẹ dễ hấp thu hơn nhiều so với sữa bò.
BS. Nguyễn Lâm
Theo báo SKDS