Bệnh giun kim gặp ở mọi lứa tuổi nhưng ở trẻ em chiếm tỷ lệ cao nhất. Bệnh giun kim có thể lây từ người này sang người khác và tái nhiễm cho bản thân. Mắc giun kim sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe và gây nên một số hậu quả xấu, thậm chí gây biến chứng.
Tại sao mắc bệnh giun kim?
Giun kim là một loại giun nhỏ, sống chủ yếu ở đường tiêu hóa, giun
kim cái thường ra rìa hậu môn để đẻ trứng và vì vậy, mỗi lần đẻ trứng
thì sẽ kích thích niêm mạc hậu môn gây ngứa, sưng tấy làm cho trẻ rất
khó chịu. Giun kim trưởng thành gặp chủ yếu ở ruột non sau đó chúng
xuống ruột già (đại tràng). Ở trong ruột người, giun kim đực và giun kim
cái giao phối với nhau, sau khi giao phối giun đực chết, còn giun kim
cái mang trứng đã thụ tinh ra rìa hậu môn để đẻ khoảng 4.000 - 200.000
trứng, sau khi đẻ trứng, giun cái sẽ chết. Trứng đẻ ra sau vài giờ, nếu
gặp điều kiện thuận lợi thì ấu trùng của giun kim cũng được hình thành
tại các nếp nhăn của hậu môn. Vì vậy, người có giun kim đang đẻ ở hậu
môn rất dễ bị nhiễm lại (tái nhiễm), nhất là trẻ nhỏ do dùng tay gãi hậu
môn rồi cầm vào đũa, bát, dụng cụ ăn, uống hoặc thức ăn, đồ uống hoặc
mút tay. Cũng rất có thể ấu trùng giun kim đi ngược dòng trở lại đường
ruột làm tái nhiễm giun kim cho trẻ. Ấu trùng giun kim sẽ phát triển
thành giun kim trưởng thành trong ruột và tiếp tục gây bệnh.
Những biểu hiện khi mắc bệnh giun kim
Giun kim là một bệnh đường ruột mạn tính, không nguy hiểm nhưng làm
rối loạn tiêu hóa cho nên trẻ kém ăn, suy dinh dưỡng và nhiều hệ lụy
khác. Đầu tiên là ngứa hậu môn (giun đẻ trứng ở hậu môn), ngứa xuất hiện
vào buổi tối và lúc đi ngủ (do nhiệt độ khi nằm trên giường ấm nên dễ
kích thích giun kim đẻ trứng). Rìa hậu môn tấy đỏ, sung huyết. Phân nát
hoặc lỏng, đôi khi có máu hoặc chất nhày như mũi. Bệnh giun kim có thể
gây tiêu chảy do kích thích nhu động ruột tuy không thường xuyên xảy ra.
Chán ăn hoặc ăn không tiêu, thỉnh thoảng có buồn nôn hoặc nôn và đau
bụng âm ỉ là các biểu hiện thường có ở người mắc bệnh giun kim. Hậu quả
của bệnh giun kim là trẻ rất dễ bị còi xương, suy dinh dưỡng. Trẻ bị
giun kim thường da xanh, chậm phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần.
Trẻ thường bứt rứt, khó chịu, suy nhược thần kinh hoặc thần kinh bị kích
thích làm cho trẻ khó ngủ, ngủ ít, giấc ngủ không sâu hay giật mình và
dễ khóc đêm. Trẻ mắc bệnh giun kim có thể bị đái dầm.
Người lớn mắc bệnh giun kim có thể bị di tinh (nam giới); viêm âm đạo
ở phụ nữ (ngay cả em gái) do giun kim khi ra hậu môn đẻ trứng rồi chui
vào âm đạo mang theo vi sinh vật gây bệnh. Một số trường hợp do giun đi
lạc chỗ vào thực quản, phổi, hốc mũi hoặc bàng quang... gây hiện tượng
viêm nhiễm. Ngoài ra, mắc bệnh giun kim, nữ giới có thể bị rối loạn kinh
nguyệt (kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh, rong kinh, kinh kéo
dài...). Nguy hiểm nhất là khi giun chui vào ruột thừa sẽ gây nên viêm
ruột thừa cấp tính, rất nguy hiểm.
Điều trị bệnh giun kim thế nào?
Hiện nay, thông dụng là dùng thuốc tẩy giun, đặc biệt là trẻ em rất
cần thiết được khám bệnh, xét nghiệm để có chỉ định dùng thuốc thích
hợp. Người nhà bệnh nhân không nên tự dùng thuốc sẽ không có lợi cho
người bệnh nhất là trẻ em. Việc phát hiện giun đẻ trứng ở hậu môn và
tiến hành bắt chúng là một biện pháp tình thế.
Lời khuyên của thầy thuốc
Để phòng mắc bệnh giun kim và tránh mắc bệnh tái phát thì việc vệ
sinh cá nhân là hết sức cần thiết. Đối với trẻ đã mắc giun kim thì không
để trẻ tái phát, cụ thể là không cho trẻ mặc quần thủng đít, không để
trẻ mút tay và cần cắt ngắn móng tay theo định kỳ. Người lớn và trẻ em
trong gia đình cần rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh và
trước khi ăn. Những người mẹ dùng tay bắt giun kim cho trẻ ở rìa hậu
môn, sau khi tiến hành xong phải rửa tay sạch bằng xà phòng nhiều lần,
dùng khăn lau khô tay và sau đó khăn phải được giặt, là hoặc nhúng khăn
vào nước đun sôi để tránh trứng giun kim lây lan. Cần đi khám sức khỏe
định kỳ để biết và tẩy giun đúng quy cách. Không nên ăn rau sống, các
loại thực phẩm chưa nấu chín và không uống nước chưa đun sôi.
BS. Việt Anh
THEO BÁO SKĐS