Nhưng ngoài yếu tố thời tiết, còn những lý do nào khiến các bé dễ đau ốm hơn trong mùa lạnh?
Vào mùa đông, trẻ nhỏ có nguy cơ cao mắc hàng loạt các nhóm bệnh về
đường hô hấp, hệ tiêu hóa hoặc bệnh truyền nhiễm, bệnh da liễu hoặc các
vấn đề về tâm lý do một số nguyên nhân chính sau:
Không khí lạnh tạo điều kiện thuận lợi cho vi-rút phát triển
Thời điểm giao mùa thu đông, đông xuân, nhiệt độ xuống thấp, độ ẩm
trong không khí cao, cộng thêm sức đề kháng của cơ thể bị suy giảm trong
khi các vi sinh vật (ký sinh trùng, nấm mốc, vi-rút…) có cơ hội phát
triển mạnh mẽ. Thời tiết lạnh, các vi khuẩn, vi-rút càng kéo dài thời
gian tồn tại trong không khí. Khi con người, đặc biệt là trẻ nhỏ (sức đề
kháng còn yếu) hít phải không khí ô nhiễm này, chúng sẽ nhanh chóng xâm
nhập với đường hô hấp gây tổn thương niêm mạc, khí quản, phế quản.
Nếu các bé không được gia đình chăm sóc chu đáo, mặc quần áo phong
phanh, mặc đồ ướt hoặc mặc quá ấm trong khi người đổ mồ hôi mà không
thay kịp khiến cơ thể nhiễm lạnh, dễ mắc viêm họng, viêm phổi, viêm
amidan. Và nếu thể chất của trẻ vốn yếu ớt, suy dinh dưỡng hoặc có tiền
sử mắc các bệnh mãn tính thì nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp sẽ càng
cao.
Mùa đông trẻ rất dễ mắc bệnh và hay phải nhập viện
Một số loại vi khuẩn, vi-rút có khả năng gây viêm phổi đặc biệt phát
triển, sinh sôi trong mùa lạnh như H.influenzae, S.pneumoniae, vi-rút
cúm, vi-rút sởi, vi-rút H5N1… Do quá trình truyền bệnh thường do tiếp
xúc chung không khí hàng ngày với người nhiễm bệnh nên khi một trẻ nhiễm
bệnh có lây bệnh sang có nhiều trẻ lành khác trong lớp học, trong gia
đình hoặc khu phố nếu không được cách ly an toàn.
Môi trường sống ô nhiễm
Môi trường sống kém vệ sinh, trong gia đình của trẻ có người thân hút
thuốc lá, thuốc lào. Không gian phòng ở chật chội, thiếu ánh sáng, ẩm
thấp, nhà sử dụng bếp than, củi đun nấu, sưởi ấm… đều là những nguyên
nhân gián tiếp tăng nguy cơ mắc bệnh cho trẻ ngày đông.
Một số sai lầm chăm sóc con của bố mẹ lại có thể khiến trẻ mắc bệnh
Hội chứng rối loạn cảm xúc theo mùa
Khi mắc hội chứng này, trẻ nhỏ thường xuyên ốm vặt trong mùa đông, cơ
thể luôn mệt mỏi, uể oải, dễ cáu gắt, bực bội, không muốn hoạt động
hoặc ngại tiếp xúc với mọi người. Người ta còn gọi rối loạn này với tên
gọi chứng trầm cảm mùa đông vì thường xảy ra vào thời điểm cuối thu,
sang đông.
Nguyên nhân là do vào mùa đông, ngày ngắn, đêm dài, thời tiết âm u,
lạnh lẽo khiến nhịp sinh học của cơ thể mất cân bằng. Hoóc-môn Melatonin
do tuyến tùng tiết ra, có vai trò với chu kỳ thức-ngủ ở con người bị
ảnh hưởng.
Khi thấy trẻ có dấu hiệu bất thường về tâm lý vào mùa đông, cha mẹ nên thận trọng nghĩ đến rối loạn cảm xúc theo mùa.
Không nên vì ngại lạnh mà cấm cửa không cho trẻ vui chơi, vận động
ngoài trời, đồng thời bổ sung thực phẩm giàu omega-3, rau quả tươi,
vitamin D3… rất có lợi cho cơ thể, vừa có tác dụng chống trầm cảm.
Cho trẻ đi khám nếu có dấu hiệu bất thường, tránh tự ý dùng thuốc cho trẻ
Khan hiếm vắc-xin: Phải chờ đợi khiến trẻ không được tiêm phòng
Từ đầu năm đến nay, nhiều bệnh nhi mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm
như ho gà, sởi, rubella... Nguyên nhân là chưa được tiêm vắc xin hoặc
tiêm chưa đầy đủ.
Nhiều gia đình có trẻ nhỏ có tâm lý chờ đợi tiêm vắc-xin dịch vụ mà
không đưa trẻ đi tiêm chủng theo lịch của Chương trình tiêm chủng mở
rộng. Hoặc có cha mẹ lại lo sợ phản ứng sau tiêm chủng, sợ con ốm nên
tránh không muốn cho con đi tiêm.
Các bác sĩ khẳng định, tiêm phòng là biện pháp hiệu quả nhất để phòng
bệnh, giảm số trường hợp mắc bệnh, giảm tỷ lệ tử vong, nhất là ở trẻ
em, có thể bảo vệ được 90 - 95% trẻ. Vào mùa đông xuân, các vi khuẩn,
vi-rút phát triển và lây lan mạnh mẽ, càng làm tăng nguy cơ mắc bệnh của
trẻ em nhất là các bệnh cúm, sởi, rubella, ho gà, tiêu chảy... Gia đình
có con nhỏ cần nắm vững lịch tiêm chủng, cần tìm hiểu các mũi tiêm cho
trẻ theo độ tuổi, tiêm phòng đầy đủ, đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi để
phòng bệnh cho trẻ.
Thanh Lê